کنیسه اشکنازی استانبول

Binalar arasında sıkışıp kalmış görüntüsü bilinirliğini azaltan yapı ziyarete açık değil.Avusturya kökenli Aşkenazlar aynı yerde 1866 yılında ahşap bir sinagog inşa etmişlerdi. II.Abdülhamit’in 1900’de verdiği izinle bugünkü sinagog hizmete girdi. Mimar G.J. Cornaro tarafından tasarlanmıştır. Yapı, bazilikal plan şemaya sahiptir ve yüksek bir kubbeyle örtülüdür. Bu açıdan Avrupa’daki “Katedral Sinagoglar” akımının Türkiye’deki yansımasının başarılı bir örneğidir.

Bugun ziyaret etmek istedim ama kapidaki gorevli ziyarete kapali dedi. Hayatimda ilk kez sinagog gormeyi umdum ama basarili olamadim. Camiler ve kiliseler ziyarete acikken sinagog neden kapali anlayamadim.

binaların arasında hala ayakta güzel davud yıldızları ziayrete kapalı idi

Ezek a zsinagógák valaha a Közel-Kelet és Észak Afrika virágzó zsidó közösségeinek szellemi otthonai voltak; néhányuk eredete egészen az ókorig nyúlik vissza. A Gabriel Tedeschi olasz építész által tervezett Askenázi Zsinagóga jobb napokat láthatott, mostanra kissé lerobbant az állapota mind az épület mind a környezetének. 1900-ban nyitotta meg kapuit főleg Lengyelországból és Macedóniából érkező zsidó bevándorlók számára. A fából készült fekete tóraszekrényt Kijevből hozták. Ez az ország egyetlen askenázi zsinagógája.

Aşkenaz Sinagogu’nun temeli 19. yüzyılın sonlarında Avrupa’dan İstanbul’a gelerek yerleşen Aşkenaz Yahudilerin göçlerine dayanır.

Sinagog 23 Eylül 1900’de Mimar Gabriel Tedeschi tarafından inşa edilir.

Avusturya kökenli Aşkenazların maddi desteğiyle kurulur ve bu sebepten dolayı aynı zamanda Avusturya Sinagogu olarak bilinir. Aşkenazların kurduğu üç sinagogtan ayakta kalan tek sinagog Aşkenaz Sinagogu’dur.

400 inananı alabilecek kapasitesiyle İstanbul’daki Aşkenazların tek aktif sinagogu olma özelliğine sahip Sinagog, Aşkenaz geleneklerine bağlı kalarak Bar Mitzva, düğün gibi törenlerini yapmaya devam etmektedir.

Burası ilk aşamada 1831’de Hendek Sokak’ta inşa edilmiş mütevazi görünümlü, ahşap bir sinagog idi. 1866 yılında büyük bir yangında yitirilmiş olan binanın yerine, bu kez Yüksek Kaldırım Caddesinde yine oldukça alçak gönüllü bir sinagog inşa edildi. Maddi durumları giderek düzelen Orta Avrupa kökenli Yahudilerin daha görkemli bir ibadethaneye kavuşma arzuları nihayet 23 Eylül 1900 tarihinde yine aynı yerde hizmete açılan  ‘Avusturya Sinagogu’ ile taçlandırıldı.

Fakat görkemli cephesi ile, tahta pagoda biçimindeki ibadet bölümü oldukça iddialı olan bu büyük binanın inşası için 60 bin altın Frank gibi yüksek bir bütçe gerekiyordu. Bu finansmanın büyük bir bölümüne Avusturyalı Yahudiler yetişti. Yapılan cömert yardımlar sinagogun giriş kapısına yerleştirilmiş bronz levhadaki şu sözlerle belgelenmekte:

“İhtişamlı majesteleri, İmparator ve Kral Franz Joseph’in elli yıllık hükümdarlığının anısına inşa edilmiştir. Alman – Avusturya Yahudileri Kültür Derneği.”

Sinagogun o yılların önemli mimarlarından Venedikli G.J. Cornaro tarafından tasarlanmış, kutsal Sefer Toraların yerleştirileceği dolabı barındıran ‘Ehal Akodeş’  ise ünlü yontu ustası Fogelstein tarafından yapılmıştı.

Kadınların oturabileceği iki balkon ve 400 kişilik sıralarıyla bu ibadethanenin Osmanlı toprakları içinde yer alan dönemin en büyük sinagogu olduğu söylenir.

Açılışa katılan önemli protokol isimleri arasında, tören konuşması ile onurlandıran Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Büyükelçisi Baron Von Kallaci de vardı.

Hahambaşı Moşe Halevi Sefer Toraları yerlerine yerleştirirken, ünlü Kantor (hazan) Viadowski’nin duaları mekânda yankılanmış, büyük bir koro ilahilerle eşlik etmişti. Sonraki yıllar, sinagogu onurlandıran ünlü hazanlar arasında yer alan dünyaca ünlü tenor Gershon Schaposchnik (1902-1972) eşsiz bir sese sahipti. Her dinden ve inançtan insanlar onun seslendirdiği duaları dinlemek için sinagoga akın ederdi.

Kendi vatandaşlarımızla farklı renkler içinde birlikte yaşamanın anlamı tarifsiz. İyi ki varız

Girişin 20 TL olduğu ve bana grup geleceği için sadece 10 dk süren var deyip "biraz tanitabilir misiniz dediğimde ise elindeki kâğıtta her şey yazıyor" diyerek bir nevi kovmaktan beter eden ibadethane. Yorumlarda bahsedilmesinin aksine herhangi bir müze göremedim ya da gösterilmedi. Umarım 500.yil vakfı müzesinde benzer muamele ile karşılaşmam.