قبرستان خرده نان

Cmentarz żydowski, bardzo ładne nagrobki.

Stary, zabytkowy cmentarz żydowski z XVI wieku. Znajduje się tuż obok synagogi i można go odwiedzić przy okazji zwiedzania jej. Jest to jeden z najstarszych cmentarzy w Europie.
Na cmentarzu znajdują się cenne macewy z XVI do połowy XIX wieku. Pochowany jest tam między innymi Mojżesz Isserles. W rocznicę jego śmierci pobożni Żydzi z całego świata przybywają na grób rabina. Fragmenty płyt nagrobnych, których nie udało się uratować w czasie porządkowania cmentarza po wojnie, wkomponowano w mur od strony ulicy Szerokiej, tworząc tzw. ścianę płaczu.

Starý židovský hřbitov v židovské čtvrti Kazimierz. Hřbitov Remu byl založen v roce 1533. První náhrobek je datován z roku 1551.

Najważniejszy żydowski cmentarz na Kazimierzu, dlatego szkoda, że jest trochę zaniedbany - pokrzywy przy ogrodzeniu są już prawie wysokości ogrodzenia. Na cmentarzu Remu znajdują się groby kilku bardzo ważnych rabinów. Przy ich tablicach nagrobnych są skrzynki, w których Żydzi zapalają świeczki, przy których modlą się, a czasem zostawiają w nich również karteczki ze swoimi modlitwami. Ponadto, zostawiają kamyki na grobach - na ten temat znalazłem takie wyjaśnienie na stronie poznan.jewish.org.pl (poniżej obszerny cytat z tej strony):

"Także z Tory wyinterpretowane jest przykazanie nakazujące położenie kamienia nagrobnego. Oznaczenie nim miejsca czyjegoś pochówku jest uznawane za spełnienie przykazania i szlachetnego uczynku. Ściślej: za kontynuację micwy chesed szel emet, czyli „prawdziwego umiłowania”. Micwa ta ma swoje źródło w historii biblijnej – w sytuacji, w której Jaakow prosi swego syna Josefa, aby nie zostawiał po śmierci jego zwłok w Egipcie, używając tych właśnie słów: „postąp wobec mnie z dobrocią i prawdą” (prawdziwym umiłowaniem) (Bereszit 47, 29). Judaizm uważa tę formę dobroci, którą skierowujemy wobec zmarłych, za najwyższą formę dobroci, bo nie istnieje najmniejsza nawet możliwość, aby ten, komu ją okazujemy, mógł nam za nią odpłacić.

Jest to więc dobroć całkowicie bezinteresowna. Takie traktowanie zmarłego jest przyczyną istnienia popularnego zwyczaju kładzenia kamyków na grobie przez Żydów odwiedzających cmentarze. Gdy już odbył się pogrzeb (nawet, jeśli było to wiele lat temu) i nie mogliśmy w nim uczestniczyć, wciąż możemy realizować micwę oznaczenia grobu, właśnie poprzez dodawanie do istniejącego dużego kamienia – naszych małych kamyków."